KÜRESEL ISINMA VE BİZ

Küresel ısınma deyince hemen iklim değişiklikleri aklımıza geliyor.  Elbette iklim değişikliği küresel ısınma sonucudur. Havanın kimyasal yapısının bozulması gibi de ciddi bir sorunla da  yüz yüzeyiz. Buna yapı gereği dayanamayan bitkiler ve hayvanlar göz göre göre yok oluyor.

Peki bu küresel ısınma neden oluyor? Tabi ki biz insanlar yüzünden. Sanayileşme başladıktan sonra insanoğlu doğanın dengesini bozmuştur. Sera gazları atmosferde artmış ve havadaki karbon miktarı da tırmanışa geçmiştir. 1800 yıllarına kadar atmosferdeki karbon miktarı aynı kalmış. Sanayi devrimiyle birlikte havanın karbon oranı yükselmeye başlamıştır. Yani bu karbon emisyonları sera gazlarıyla birlikte atmosferin de sıcaklığını hızla artırıyor.

Ağaçlar karbondioksiti alıyor, karbonu tutup oksijeni geri veriyordu biz ormanları kestik, sulak alanları kuruttuk, yeşil alanları yok ettik tabi ki sera gazlarını yok eden etmenleri ortadan kaldırdıkça bunları yaşamak kaçınılmaz oluyor. Karbonun dengesini bozmakla suyun dengesini de bozmuş olduk. Ormanlar yok oldukça yağış da ya azaldı yada yağmayan yerlerde çoğaldı. Bir bardak içtiğimiz su daha önce sekiz kişi tarafından içilmiş sudur diyor bilim adamları, bu döngü bozuluyor artık. 100 binlerce yılda bir derece ısınan dünyayı, sadece 100 yılda bir derece ısıttık, ne kadar korkunç.

Tarımsal ilaçların da çevre ve su kirliliğine verdiği zararları düşünmek ve ona göre hareket etmek gerekir. Gelecek nesillere tarım alanlarımızı çoraklaşmadan, tuzlanmadan ve bina yapmadan bırakın diye bas bas bağırıyor bilim adamları. Onların gıda ve su ihtiyaçlarını karşılamaları için bunları yapmak insanlık vazifemizdir.

Çöplerden çıkan metan gazını geri kullanmalıyız. Çöpler metan gazı açığa çıktığı için kokuyor.  Metan gazı kullanılmadığı içinde çöpler patlıyor. Olumlu hale çevrilebilecek işler bizde felakete dönüşüyor, çöpler patlıyor insanlar ölüyor. Zaten sadece bizde çöpler kokuyor ve ayıklanmadan karışık toplanıyor.

Rüzgar ve güneş gibi enerji kaynaklarını kullanmalıyız. Son 10 yılda Türkiye’de küresel ısınmayla ilgili neler oldu dersek. Süphan ve Nemrut gibi dağların tepesindeki buzullarda erimeler oldu. Kuraklık ve orman yangınları oldu. Tarımsal haşereler ve böceklerde artış var. Tropik hastalıklarda artış var sıtma gibi. Ölümcül sonuçlanan kene ısırıkları, susuzluk. Enerji üretiminde ve sulamada problemler, tarımsal kalitede ve üretimde düşüş tabi buna dayanan fiyat artışları ve kıtlık. Kuraklık nedeniyle kış turizminde sıkıntı. Bazı bölgelerde şiddetli yağış dolayısıyla yaşanan seller. Türkiye’de üç önemli felaket bekleniyor: kuraklık, ani seller ve deniz seviyesinin yükselmesi. Deniz seviyesi yükseldiği zaman tatlı sulara deniz suyunun karışması tehlikesi ortaya çıkıyor. Bu da kıyılarda erozyon tehlikesi demektir. Deniz seviyesi 10 cm. yükselirse 10 metre kıyı yok olacak demektir.

Yaşanacak felaketlere; nüfus artışı, ülke gelişmişliğinin artması buna bağlı olarak harcanacak petrol, fosil yakıt, doğalgaz, kömür gibi etkenler sebep olacaktır, yani hızlandıracaktır.

Dünyanın bugün yaşadıklarından hepimiz sorumluyuz. Artık bir şeyler yapma zamanı gelmiş ve geçiyor.

İş Dergisinde Küresel ısınmayla ilgili yazıyı ve Prof.Dr. Mikdat Kadıoğlu ile yapılan ropörtajı okuduğumda,oradaki önemli bilgileri aktarmak ve fikirlerimi sizlerle paylaşmak istedim. Bizim yapabileceğimiz  şeyleri de dergide belirtmişler. Ben de burada derginin belittiği 10 önemli ayrıntıyı sizlerle paylaşmak istiyorum. İş Dergisi, İş Bankasının iç yayın organıdır, beni bilgilendirdiği ve bu konuyu sizlerle paylaşmama vesile olduğu için İş Dergisi yöneticilerine ve çalışanlarına teşekkür ederim. Burada bu yazıyı yazma sebebim, birinci maddede belirtilen konuyu da uygulamaya çalışmamdır.

1. Bilgilenin: İklim değişimi sorununu ve çözüm yollarını doğru kaynaklardan öğrenerek, çevrenizdeki insanlarla paylaşıp yetkili makamlardan çözüme yönelik istekte bulunabilirsiniz.

2. Ağaç dikin: Bahçeniz varsa bahçenize, yoksa evinizin etrafına veya komşularınız ile birlikte yerel yönetimlere başvurarak yollara, vb boş yerlere ağaç dikin.

3. Enerjiden tasarruf edin: Evinize ısı yalıtımı yaptırın, kışın eviniz sıcak olunca serinlemek için pencerenizi açmayın; kaloriferi kısın. Isıtıcıyı daha çok açmak yerine sıcak tutacak giysiler giyin. Normal ampulleri floresan veya tasarruflu ampuller ile değiştirin. Böylece yılda 1.5 ton sera gazı üretmemiş olursunuz. Kısa duşlar alın. Suyu mümkün olduğu kadar az tüketin. Çamaşır çoğalmadan çamaşır makinesinde yıkamayın. Klimayı açmak yerine güneş geldiğinde perdeleri kapatın, hafif ve bol giysiler giyin gerekirse vantilatör kullanın.

4. Elektrikli aletleri düğmesinden kapatın: Kullanmadığınız anda elektrikli aletleri düğmesinden kapatın. Şarj aletlerini saatlerce fişte bırakmayın. Nadiren kullanılan aletleri fişlerinden çıkarın. Böylece ailece karbondioksit emisyonunuzu yaklaşık olarak %10 veya daha fazla azaltabilirsiniz.

5. Alışverişinizi olduğunuz yerde yapın: Yerel mağaza, alışveriş merkezlerinden ve pazarlardan alışveriş yapın. Yerli malı kullanın. Alışveriş yapmak için seyahat etmek sera gazlarını artırır. Ayrıca dışarıdan getirilen malları, taşıma araçlarının fosil yakıt kullanarak getirdiğini unutmayalım.

6. Daha az ve kısa mesafelere seyahat edin: Zorunlu olmadıkça tatil için uzak mesafelere gitmemeye çalışın. Evinizin etrafında 3 km.lik mesafeleri yürüyün veya bisiklete binin. Toplu taşıma araçlarını kullanmaya çalışın. Otomobiller çok hızlı sürülmediğine  daha az benzin yakar, unutmayın.

7. Güneş enerjisi kullanın:  Güneş enerjisi doğanın dengesini bozmaz. Güneş enerjisi ile sıcak su elde edebilir, evinizi ısıtabilir ve de elektrik enerjisi üretebilirsiniz.

8. Yemek pişirmesini öğrenin ve evinizde yiyin: Evde yemek yemek ekonomik olduğu kadar seyahat etmeyeceğiniz için fosil enerjisinden de tasarruf sağlayacaktır.

9. Az tüketin, yeniden kullanın, geri döndürün: Plastik kullanmayın. Çöp üretimini azaltın. Aşırı paketlenmiş ürün almayın. Mevcut plastik poşetleri tekrar tekrar kullanmaya çalışın. Ürün ambalajları ve plastik torbalar geri dönüşümlü olmasına dikkat edin. File kullanımını tekrar geri getirmeye çalışalım. Çöpleri asla yakmayalım.

10. Karar vericilere yazın: Birey olarak bu maddeleri uygulayarak önemli fark yaratabiliriz. Aynı zamanda idareciler, sanayiciler de üzerlerine düşen görevleri yapmalı. Bu nedenle küresel iklim değişimi hakkındaki düşüncelerinizi gazetelere, belediye başkanlarına, milletvekillerine ve hükümet üyelerine bildirin. İsteklerinizi iletin. Sivil toplum kuruluşlarının çalışmalarına da katılın. Bu konuda duyarlı olduğunuzu gösterin.